Το ποδόσφαιρο είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στο Ιράν εδώ και 100 χρόνια, η ανάπτυξη του όμως αντιμετώπισε δομικά προβλήματα λόγω της πολιτικής κατάστασης στη χώρα.
Η εθνική ομάδα θα παίξει για έβδομη φορά σε τελική φάση Μουντιάλ (και τέταρτη συνεχόμενη μετά το 2014) αλλά δεν έχει περάσει ποτέ από τη φάση ομίλων.
Η παρθενική του εμφάνιση ήρθε το 1978 με δύο ήττες (από Περού και Ολλανδία) και μια ισοπαλία 1-1 απέναντι στην Σκωτία αλλά η επανάσταση στη χώρα δύο χρόνια μετά έφερε το άθλημα σε δεύτερο πλάνο και η βελτίωση δεν είχε συνέχεια. Μετά το 1990 το πρωτάθλημα άρχισε ξανά να διεξάγεται κανονικά και η χώρα να εξάγει παίκτες προς της Ευρώπη.
Το 1998 προκρίνεται στα τελικά όπου ηττάται 1-0 από τη Σερβία και 2-0 από τη Γερμανία αλλά σημειώνει μια ιστορική νίκη 2-1 επί των Η.Π.Α. που πανηγυρίστηκε έξαλλα στη χώρα.
Επιστρέφει σε τελική φάση το 2006 όπου καταφέρνει μόνο μια ισοπαλία απέναντι στην Ανγκόλα και χάνει εύκολα από Μεξικό (3-1) και Πορτογαλία (2-0).
Κομβική στιγμή η πρόσληψη του Κάρλος Κεϊρόζ στην τεχνική ηγεσία το 2011 που θα φέρει και την πρόκριση στο Μουντιάλ του 2014. Ξεκίνησε με ισοπαλία 0-0 απέναντι στη Νιγηρία, έχασε πολύ δύσκολα 1-0 με ένα γκολ του Μέσι από την Αργεντινή αλλά απέτυχε να προκριθεί χάνοντας το τελευταίο ματς στον όμιλο 3-1 από τη Βοσνία.
Το 2018, σταθερά με εκλέκτορα τον Κεϊρόζ, το Ιράν φτάνει πιο κοντά από ποτέ στην πρόκριση προς τους “16” αλλά μένει εκτός συνέχειας στη διαφορά τερμάτων. Κερδίζει 1-0 το Μαρόκο, χάνει με το ίδιο σκορ οριακά από την Ισπανία και η ισοπαλία 1-1 απέναντι στην Πορτογαλία (με γκολ του Ανσαριφάρντ) στο τελευταίο ματς δεν είναι αρκετή.
Η παρουσία της ομάδας τέσσερα χρόνια μετά στο Μουντιάλ του 2022 σκιάστηκε από τα πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα της χώρας και η ήττα 6-2 από την Αγγλία στην πρεμιέρα δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Το Ιράν πάντως επικράτησε 2-0 της Ουαλίας πριν αποκλειστεί λόγω της ήττας 1-0 από τις Η.Π.Α. σε ένα πολύ φορτισμένο ματς γεμάτο ιδιαιτερότητες. Χαρακτηριστικό πως στη χώρα υπήρξαν ακόμα και πανηγυρισμοί μετά από αυτή την ήττα, δείγμα της διχόνοιας και του πολιτικού κλίματος.
Με τον εθνικό κόουτς Γκαλενοέι ξανά στα τελικά
Ο 63χρονος Αμίρ Γκαλενοέι ανέλαβε το 2023 στη δεύτερη θητεία του στον πάγκο του Ιράν μετά τη διετία 2006-2007 και παίρνοντας τη σκυτάλη από μια σειρά μη-γηγενών προπονητών. Θεωρείται ο άνθρωπος που φέρνει την ισορροπία και την ηρεμία στα αποδυτήρια και απολαμβάνει το σεβασμό όλων στη χώρα.
Δίνει έμφαση στην αμυντική λειτουργία και θα βασιστεί κατά κανόνα σε παίκτες που αγωνίζονται στο Ιρανικό πρωτάθλημα ενώ πολλοί εκ των καλύτερων ποδοσφαιριστών του Ιράν παίζουν πλέον και στο πρωτάθλημα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Με βάση τις καλύτερες ομάδες της χώρας, Εστέγκλαλ, Περσέπολις και Σεπαχάν, η εθνική Ιράν παρουσιάζει υψηλότατο βαθμό συνοχής.
Φούλ αμυντική τακτική και ο Ταρέμι στην κορυφή της επίθεσης
Πρώτη προτεραιότητα λοιπόν το “μηδέν” στα μετόπισθεν, προκειμένου να επιτευχθεί για πρώτη φορά ο στόχος της πρόκρισης από την φάση ομίλων, εκεί που το Ιράν έχει πολύ έμπειρους παίκτες, τον γκολκίπερ Αλιρεζά και τους αμυντικούς Καλιλζάντε και Μοχαμάντι.
Στην μεσαία γραμμή ξεχωρίζει ο αρχηγός Γιαζανμπάξ (που παίζει στη Βελγική Ντέντερ, πρώην Μπράιτον) και μαζί του θεωρούνται βασικοί και οι Εζατολαχί και Γκόντος που αγωνίζονται στα Εμιράτα.
Τέλος, στην κορυφή της επίθεσης συναντάμε δύο εγνωσμένης αξίας σέντερ-φορ, τον Ταρέμι του Ολυμπιακού και τον Αζμούν (που παίζει πλέον στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πρώην Ζενίτ και Λεβερκούζεν), τους δύο σπουδαιότερους σκόρερ που έχει βγάλει η χώρα μετά βέβαια τον Αλί Νταεϊ με τα απλησίαστα ρεκόρ του…
